💡 आकलन: गद्य उतारा आणि कविता

📌 प्रस्तावना: आकलन (Comprehension) म्हणजे काय?

'आकलन' म्हणजे समजणे किंवा अर्थबोध होणे. परीक्षेत दिलेला उतारा किंवा कविता तुम्ही किती अचूकपणे आणि कमी वेळेत समजून घेता, याची चाचणी यात घेतली जाते. टीईटीमध्ये १ गद्य उतारा आणि १ कविता हमखास विचारली जाते. हे गुण तुमच्या खिशातले असतात, फक्त योग्य 'ट्रिक' माहीत असायला हवी!

🧠 भाग १: अपठित गद्य उतारा (Unseen Prose) ट्रिक्स

• आधी प्रश्न वाचा (Reverse Engineering): उताऱ्याला हात लावण्यापूर्वी त्याखालील प्रश्न आणि पर्याय एकदा वेगाने वाचून घ्या. यामुळे उताऱ्यात नेमके काय शोधायचे आहे, याचा 'रडार' मेंदूत तयार होतो.
• मध्यवर्ती कल्पना (Central Idea): संपूर्ण उतारा कोणत्या विषयावर फिरतोय, ही कल्पना बहुधा उताऱ्याच्या पहिल्या किंवा शेवटच्या परिच्छेदात लपलेली असते.
• लेखकाचा हेतू: लेखक माहिती देतोय, उपदेश करतोय, की कशावर तरी टीका करतोय? हे ओळखा.
• स्वतःचे डोके चालवू नका: प्रश्नाचे उत्तर देताना 'तुम्हाला काय वाटते' हे महत्त्वाचे नसते, तर 'उताऱ्यात काय दिले आहे' हेच अंतिम सत्य मानावे.

🌸 भाग २: अपठित कविता (Unseen Poem) ट्रिक्स

• शब्दशः अर्थ घेऊ नका: कवितेचा भावार्थ (Hidden Meaning) आणि लाक्षणिक अर्थ समजून घेण्याचा प्रयत्न करा.
• कवीला काय सांगायचे आहे: कवितेची पहिली आणि शेवटची ओळ अनेकदा कवितेचा मुख्य संदेश (Message) देऊन जाते.
• रस आणि भावना (Emotion): कवितेत कोणती भावना आहे हे ओळखा (उदा. वीर रस-उत्साह, करुण रस-दुःख, शांत रस-निसर्ग/भक्ती).