महा-टीईटी २०२६ : बालमानसशास्त्र महासराव

🌱 दिवस ३: आनुवंशिकता आणि परिस्थिती

(Heredity and Environment) - १५ गुणांची महासराव चाचणी

शिक्षक मित्रांनो, बालकाच्या विकासावर नक्की कोणाचा जास्त प्रभाव पडतो? त्याच्या आई-वडिलांकडून मिळालेल्या जनुकांचा (आनुवंशिकता) की त्याच्या आजूबाजूच्या वातावरणाचा (परिस्थिती)? टीईटी परीक्षेच्या दृष्टीने हा अत्यंत महत्त्वाचा घटक आहे. खालील चाचणी सोडवून या घटकाची पक्की तयारी करा.

📋 महासराव चाचणी: नोंदणी

कृपया खालील माहिती अचूक भरा. (मराठी टायपिंग आता स्पष्ट दिसेल!)

परीक्षार्थी शिक्षकाचे पूर्ण नाव: तालुका: जिल्हा:

⚠️ कृपया चाचणी सुरू करण्यापूर्वी तुमची संपूर्ण नोंदणी माहिती भरा!

🏆 महासराव: आनुवंशिकता आणि परिस्थिती

(एकूण प्रश्न: १५ | वेळ: आपल्या सोयीनुसार)

पान १/३

१. आनुवंशिकतेचा (Genetics) जनक कोणाला म्हटले जाते?

अ) चार्ल्स डार्विन ब) ग्रेगर मेंडेल क) जीन पियाजे ड) जॉन लॉक

२. मानवी पेशीमध्ये गुणसूत्रांच्या (Chromosomes) किती जोड्या असतात?

अ) ४६ जोड्या ब) २१ जोड्या क) २३ जोड्या ड) ४० जोड्या

३. बालकाचा विकास = __________ × पर्यावरण (परिस्थिती).

अ) शिक्षण ब) शाळा क) आनुवंशिकता (Heredity) ड) पोषण

४. डोळ्यांचा रंग, केसांचा रंग आणि शारीरिक ठेवण यावर सर्वात जास्त प्रभाव कोणाचा असतो?

अ) शाळेचा ब) परिस्थितीचा (Environment) क) आनुवंशिकतेचा (Genetics) ड) मित्रांचा

५. जॉन लॉक यांच्या मते, मूल जन्माला येते तेव्हा त्याचे मन हे एका 'कोऱ्या पाटीसारखे' (Tabula Rasa) असते. हे विधान कशाचे महत्त्व दर्शवते?

अ) आनुवंशिकतेचे ब) परिस्थितीचे (अनुभवांचे) क) निसर्गाचे ड) वरीलपैकी नाही

पान २/३

६. जुळ्या मुलांचे (Twins) प्रकार कोणते आहेत?

अ) एकांडज (Identical) ब) द्विअंडज (Fraternal) क) अ आणि ब दोन्ही ड) यापैकी नाही

७. एकाच बीजापासून जन्मलेल्या जुळ्या मुलांमध्ये (Identical Twins) जनुकांचे साधर्म्य किती टक्के असते?

अ) ५०% ब) १००% क) ०% ड) ७५%

८. मुलाला त्याचे अर्धे गुणधर्म आईकडून आणि अर्धे गुणधर्म वडिलांकडून मिळतात, हा आनुवंशिकतेचा कोणता नियम आहे?

अ) साधर्म्याचा नियम ब) वैविध्याचा नियम क) प्रत्यागमनाचा नियम ड) विभागणीचा नियम (Law of Segregation)

९. हुशार आई-वडिलांच्या पोटी कधीकधी मंद बुद्धीची मुले जन्माला येतात, हे आनुवंशिकतेच्या कोणत्या नियमाचे उदाहरण आहे?

अ) साधर्म्याचा नियम ब) प्रत्यागमनाचा नियम (Law of Regression) क) प्रभावाचा नियम ड) तत्परतेचा नियम

१०. 'Nature vs Nurture' (निसर्ग विरुद्ध पालनपोषण) या वादात 'Nurture' (पालनपोषण) कशाशी संबंधित आहे?

अ) आनुवंशिकता ब) परिस्थिती (वातावरण आणि अनुभव) क) जनुके ड) शारीरिक ठेवण

पान ३/३

११. एखाद्या मुलामध्ये उत्तम गाण्याची जन्मजात कला (आनुवंशिकता) आहे, पण त्याला कधीही गाण्याचे योग्य प्रशिक्षण (परिस्थिती) मिळाले नाही. तर त्याचे काय होईल?

अ) तो आपोआप महान गायक बनेल. ब) योग्य परिस्थिती अभावी त्याची कला विकसित होणार नाही. क) आनुवंशिकता कधीच वाया जात नाही. ड) सांगता येत नाही.

१२. मानवामध्ये लिंग ठरवणारे गुणसूत्र (Sex Chromosomes) कोणाकडून मिळते?

अ) फक्त आईकडून ब) फक्त वडिलांकडून (Y गुणसूत्र) क) दोघांकडूनही समान ड) पर्यावरणाकडून

१३. शिक्षकाने वर्गात आनुवंशिकता आणि परिस्थितीचे महत्त्व का समजून घ्यावे?

अ) मुलांची जात ओळखण्यासाठी. ब) मुलांच्या वैयक्तिक भिन्नतेनुसार (Individual differences) योग्य शैक्षणिक वातावरण देण्यासाठी. क) पालकांची तक्रार करण्यासाठी. ड) फक्त पास/नापास ठरवण्यासाठी.

१४. आनुवंशिकतेच्या माध्यमातून एका पिढीकडून दुसऱ्या पिढीकडे काय संक्रमित होते?

अ) ज्ञान ब) अनुभव क) जनुके (Genes) ड) शिक्षण

१५. 'मेंडेलचा वाटाण्याचा प्रयोग' (Mendel's Pea Plant Experiment) कोणत्या शास्त्राशी संबंधित आहे?

अ) समाजशास्त्र ब) खगोलशास्त्र क) आनुवंशिकता (Genetics) ड) मानसशास्त्र

⚠️ कृपया पुढील पानावर जाण्यापूर्वी या पानावरील सर्व प्रश्नांची उत्तरे द्या!

📊 तुमचा चाचणी निकाल

👤 परीक्षार्थीचे नाव:

🎯 एकूण प्रश्न: 15

✅ बरोबर उत्तरे:

❌ चुकीची उत्तरे:

🏆 एकूण गुण: / 15

📲 दररोज मोफत नोट्स व चाचणी मिळवण्यासाठी:

🟢 AB EDUCATIONS - WhatsApp ग्रुप जॉईन करा

शिक्षक पात्रता परीक्षा विभाग

शिष्यवृत्ती परीक्षा विभाग

🚀महा-टीईटी २०२६ | दिवस ३: बालविकास - अनुवंशिकता आणि परिसर (मोफत नोट्स + सराव चाचणी)

🌱 दिवस ३: आनुवंशिकता आणि परिस्थिती

📋 महासराव चाचणी: नोंदणी

🏆 महासराव: आनुवंशिकता आणि परिस्थिती

📊 तुमचा चाचणी निकाल

📲 दररोज मोफत नोट्स व चाचणी मिळवण्यासाठी: